Em São Tiago de Paderne (Oça-Cessuras) um topónimo no que reparar é o das Sanches:
Onde como já foi mostrado no escrito "De algumas leituras que podem ser feitas em S. Tiago de Paderne" a possibilidade de ter havido três coussos enlaçados.
As Sanches daria nome ao beco leste do cousso central.
Sancho no âmbito peninsular é nome, dependendo dos lugares, para o porco, para o coelho e para carracha ou carrapato (sancho / sancha).
A sua etimologia é controversa.
Sim Sancho como nome pessoal na época medieval é derivado do latim Sanctius, na dúvida de poder ser uma adaptação de um nome não latino à escrita latinizante.
Uma hipótese a lançar aqui associaria a palavra sancho "porco, coelho, carracha" às palavras célticas:
No bretão sankañ "penetrar, chegar ao fundo, insertar" ou do galês sang "pisão, pisada com força, calcadela".
Na ideia de que os três animais aprofundam, penetram, já for bulando no caso do coelho e porco, ou picando no caso do carrapato.
Estas palavras célticas, hipoteticamente proto-céltico *sank, além de poder estar na base do porco, coelho e carrapato, poderiam aparentar com sanja, e as suas outras realizações: jança, sangra, zangra, zanja, onde se calhar haveria que ressaltar zanca como nome para uma ravina ou rego, o vale polo que corre um ribeirinho, frequente a dar nome a lugares onde há um rego, a Zanca, também chanca como "poça, parte funda de uma ravina".
Isto ligaria com palavras germânicas como o sueco sänka em substantivo "valigote" e como verbo "afundar, baixar".
No nórdico antigo sænkva "descer" que lhe é dada uma raiz protoindo-europeia *sengʷ- "afundar, cair" (confronte-se com sangra (sanja)).
Como noutros escritos foi apresentado com outras palavras, o chamativo da hipótese é que uma raiz protoindo-europeia, neste caso *sengʷ-, gera umas realizações variadíssimas num espaço territorial pequeno, o que poderia ser indicador da sua ancestralidade: sangra, sanja, jança, zangra, zanca, zanja, no âmbito asturiano: xanxa, fanxa, sanxa, zanxa, no castelhano: zanja, e no basco zanga, com os significados de "sanja, golo, mergulho, mascato".
Os Sanches de São Martinho de Goente (As Pontes de Garcia Rodrigues). Os Sanches cadastralmente aparecem referidos como os Zanches.
A Sancha de São Miguel de Goião (-ám) (Sárria), levará esse nome pelo rego?
Sancha de São Tiago de Landoi (Carinho), terá a ver o seu nome com as sanjas que o mapa sombreado marca?
A Rega da Sancha em Santo Adrião de Calvos (Fornelos de Montes), uma forma tautológica?
Rio do Sancho em Santa Maria de Nebra (Porto Doçom), rio de uma pessoa chamada de Sancho, ou rio da sanja, quase na tautologia?
Com o nome dos Sanchanes, talvez Sanchães (-ans) na aldeia da Aceia em Santa Maria de Meire (Alhariz), por onde corre a canle, o canal de evacuação da antiga aceia.
Sanchana, Sanchane no cadastro, na freguesia de Santa Cilha do Valadouro (Foz), terras ao lado do regueiro que forma o Rego do Pontigo. Se quadra, Sanchana tem numa ideia de *sanjana "da sanja?
O Sancho em Santa Maria de Ois (Coirós), neste caso o Sancho faz referência ao profundo vale pelo que vai o Mandeu? Ou ao cavorco que cai desde a Caresma?

Vila Sancho de São Tiago de Selho (Lalim), fazendo parte de uma grande tapada das comumente apresentadas neste blogue. Vila Sancho é considerada uma vila de uma pessoa chamada de Sancho; ora é condizente com a hipótese do significado apresentado no blogue de vila no âmbito galaico, do que teriam sido as primeiras vilas antes da ideia romana das tais, pode ser lido no escrito Guilheto:
A inicial vila teria a ver com bilha "estaca". Então as vilas e vilares do neolítico teriam sido estacadas, paliçadas.
Esta imagem levaria a pensar estacadas de caça, e posteriormente estacas que cercariam uma tapada para manter animais em catividade.
Se o palatio, paço, nasce de uma paliçada primitiva....
Uma sebe de *will, de paus aguçados ou espinhosos, também pudo ter servido para criação das primárias *willas, vilas, ou talvez antes do que vilas.
Assim um vilar entre outras cousas é:
En algunas comarcas llaman vilar a los campos de centeno que, después de sembrado, se cierran con un balado que no se derruba hasta que se siega, y queda el terreno a restreva o pallarega.
Leandro Carré Alvarellos (1979): Diccionario galego-castelán e Vocabulario castelán-galego, A Coruña, Moret
Vila Sancho, segundo a hipótese apresentada aqui seria a tapada do foxo, da sanja, pois estaria no beco de caça, ou captura da grande tapada que envolve o riacho de Cerquedo.
É chamativo o topónimo que está na cabeceira do ribeiro de Cerquedo, Cal Sanchez, que seria interpretável como cal do *sancho, cal da sanja.
Neste caso Vilazanche na freguesia de Santa Cruz de Moeche.
Com toponímia caraterística de estas vedações:
Costeira e Cacheira, já analisadas neste blogue.
Outros nomes que indicam a sua funcionalidade no passado remoto como grande vedação de caça ou captura: Paredes Velhas, Curruncho, a Cancela.
Ressaltar Amosa que bem poderia ser a Mossa, como marca.
.
.
O Vale de Sanche no Santo Cristo da Misericórdia da Póvoa de Trives, vale polo que corre o rio Cavalar ou das Biocas. Neste caso duplamente em genitivo, Vale (de) Sanche?
No caso dos (aparentes) apelidos Sanches / Sanchez ou pensados como nomes Sancho, Sancha, poderiam ser abertos a este hipótese da sanja, em casos onde há vales ou rego de auga, tipo Moinho de Sanches, ou Picha (fonte) de Sanches, mesmo com zetacismo, Rego de Zancho, Moinho de Zancha.
Toponímia onde o Sanch-, sim poderia ser o nome de uma pessoa ou família, mas que também poderiam estar a indicar a existência de uma sanja.




